Planowanie kariery i życia społecznego z uwględnieniem procesów przyswajania informacji.

Pierwsze kroki z prawem pracy

Witam Państwa serdecznie i zapraszam na krótkie zapoznanie się z podstawowymi zasadami prawa pracy. Mój artykuł kieruję do wszystkich polskojęzycznych osób, które pracują lub poszukują pracy w Berlinie. Mam nadzieję, że ułatwi on Państwu podjęcie właściwych decyzji i pozwoli bardziej świadomie działać na rynku pracy. Proszę wziąć pod uwagę, że przedstawiony poniżej zarys regulacji prawnych ma bardzo ogólny charakter i nie stanowi dokładnej wykładni wiedzy prawniczej, a służy jedynie przybliżeniu Państwu pojęć prawnych stosowanych w Niemczech. Zalecam dokładniejszą poradą prawną, w której uzyskają Państwo konkretne informacje na interesujące Państwa pytania.

Umowy o pracę

Umowę o pracę można zawrzeć ustnie. Wypowiedzenie jest składane zawsze w formie pisemnej z oryginalnym podpisem. Jeżeli umowa o pracę nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca powinien najpóźniej po upływie 1 miesiąca od rozpoczęcia pracy przedłożyć pracownikowi pisemną umowę.

Ważna wskazówka: Jeśli Państwo nie otrzymają umowy w przeciągu dwóch pierwszych tygodni od rozpoczęcia pracy, to taką umowę mogą Państwo wypowiedzieć bezterminowo z ważnego powodu. Możliwe jest bowiem, że przeciwnym razie nie otrzymają Państwo wynagrodzenia za świadczoną pracę.

Okres próbny

Wiele umów o pracę zawiera paragraf o okresie próbnym, który wynosi z reguły 6 miesięcy oraz pozwala obu stronom, pracodawcy i pracownikowi sprawdzić, czy do siebie pasują. W przypadku nowych pracowników z doświadczeniem często rezygnuje się z okresu próbnego, co jest dopuszczone. Okres próbny trwa w zależności od uzgodnień, z reguły 6 miesięcy.

Uwaga: W czasie okresu próbnego okres tzw. przepisowego wypowiedzenia wynosi dwa tygodnie. Istnieją wyjątki od tego np. jeśli stosunek pracy objęty jest specjalnymi umowami taryfowymi: np. krótszy czas wypowiedzenia, w takim wypadku mogą być to nawet dwa dni.

Obecnie wiele umów o pracę sporządzanych jest na czas określony. Niekiedy zawierane są umowy na czas nieokreślony, ale nie tak często. Okres próbny można również ustalić w odniesieniu do umów na czas określony.

kontynuacja wypłaty pensji przez pracodawcę w przypadku choroby

Uwaga: Pracownikowi z tytułu niezdolności do pracy z powodu choroby przysługuje prawo do kontynuowanej wypłaty wynagrodzenia dopiero po 4 tygodniach od zawarcia umowy – W przypadku tej samej choroby – prawo do wynagrodzenia przysługuje za 6 tygodni (= 42 dni kalendarzowe). Nie musi to być 6 kolejnych tygodni, mogą to być pojedyncze dni kalendarzowe. Wszystkie dni niezdolności do pracy wskutek tej samej choroby podlegają łącznemu zsumowaniu. Zwolnienie lekarskie potwierdzające Państwa niezdolność do pracy należy w pierwszym dniu choroby przekazać pracodawcy osobiście albo za pośrednictwem np. poczty albo innej osoby.

Urlop

Pracując przez 5 dni w tygodniu mają Państwo prawo do 20 dniu urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym.

Wskazówka: Jeśli wliczymy soboty i niedziele, to mamy 4 tygodnie urlopu, ale dopiero po 6 przepracowanych miesiącach. Przy mniejszej liczbie dni obowiązuje inne przeliczenie dniu urlopu.

W czasie urlopu mogą Państwo pracować, pod warunkiem, że nie zakłóca to Państwa wypoczynku i pracodawca wyraża na to zgodę. W wypadku zachorowania w czasie urlopu można go wybrać w innym terminie.

Jeśli coś się „nie zgadza” w miejscu pracy … kiedy można złożyć wypowiedzenie ?

Jeśli między pracodawcą a pracobiorcą „coś nie pasuje”, to istnieją następujące możliwości:

W przypadku standardowego wypowiedzenia, kiedy nie istnieją żadne inne ważne powody uzasadniające wypowiedzenie (np. czyn karalny), obydwie strony umowy mogą w trakcie okresu próbnego rozwiązać umowę o pracę z zachowaniem dwutygodniowego okresu wypowiedzenia.

Po okresie próbnym okres ten wynosi 4 tygodnie od terminu złożenia wypowiedzenia w końcu miesiąca lub do 15. dnia każdego miesiąca. Okres wypowiedzenia nie ulega zmianie dla pracownika, niezależnie od tego, jak długo pracuje w danym zakładzie pracy.

Jeśli pracodawca składa wypowiedzenie pracownikowi pracującemu w zakładzie dłużej niż dwa lata, to okres wypowiedzenia, które składa się pod koniec miesiąca, wynosi 1 miesiąc (źródło: Internet: § 622 BGB, Kodeks Prawa Cywilnego).

Przy wypowiedzeniu w ciągu pierwszych 6 miesięcy obowiązywania umowy o pracę (często w okresie próbnym) pracodawca nie ma obowiązku uzasadnienia wypowiedzenia. Po upływie pierwszych 6 miesięcy obowiązywania umowy o pracę pracodawca jest zobowiązany do uzasadnienia wypowiedzenia, o ile prowadzi dużą firmę, czyli taką, która zatrudnia co najmniej 10, 25 pracowników.

Zliczani są wszyscy pracownicy (z wyłączeniem uczniów), którzy pracują:

  • do 20h/tydzień – ½ etatu
  • do 30h/tydzień – 3/4 etatu
  • powyżej 30h/tydzień – pełen etat

Są trzy możliwe uzasadnienia: albo 1. zachowawcze (naruszeniem przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych), 2. osobowe (z powodu długiej choroby o nieprzewidzianym czasie i ujemnym skutku dla zakładu pracy), 3. y przyczyn leżących po stronie pracodawcy (restrukturyzacja zakładu pracy).

W wypadku umów rozwiązywanych bez wypowiedzenia z ważnego powodu (np. czyn karalny, złodziejstwo) nie obowiązuje żaden okres wypowiedzenia. W takim przypadku, dzień otrzymania wypowiedzenia jest ostatnim dniem pracy. Pracodawca uzasadnia swoją decyzję jedynie na żądanie pracownika, co jest często praktykowane.

powództwo o ochronę przed wypowiedzeniem

Jeśli wypowiedzenie jest niesłuszne (nieprawidłowy termin, błędny powód, brak powodu), to należy złożyć skargę do sądu. Okres terminuwniesieniaodwołania wynosi 3 tygodnie i zaczyna się od dnia otrzymania wypowiedzenia.

Ochrona osób ciężarnych przed wypowiedzeniem

Osobom ciężarnym nie można złożyć wypowiedzenia. Jeśli do tego dojdzie, należy wnieść skargę. Dlaczego? Ponieważ tylko sąd pracy może uznać, że wypowiedzenie jest nieważne.

Funkcja rady Zakładowej przy wypowiedzeniu

Jeśli istnieje rada zakładowa (składająca się z co najmniej z 5 pracowników) i nie poinformowano jej o wypowiedzeniu, to takie wypowiedzenie jest tym samym nieskuteczne. Sąd pracy musi je również uznać za nieważne.

Biografia

Daniel Wiażewicz pracuje jako adwokat od ponad dwudziestu lat w zakresie prawa: pracy, cudzoziemców, rodzinnego, najmu nieruchomości i obrony w prawie karnym. Włada językiem angielskim, niemieckim, francuskim, holenderskim i częściowo polskim.

Kontakt:
e-mail: ra@wiazewicz.de

Tłumaczenie tekstu z j. niemieckiego: Magdalena Wiażewicz