Na drodze do równouprawnienia

Opublikowane przez Polki w Berlinie e. V. w dniu

Na drodze do równouprawnienia

„Chciałbym powiedzieć tutaj …. że my, niemieckie kobiety, nie jesteśmy dłużne temu rządowi wdzięczności w tradycyjnym sensie. To, co zrobił ten rząd, było oczywiste: dał on kobietom to, czego niesprawiedliwie pozbawione były do tej pory”. ( Marie Juchacz , Zgromadzenie Narodowe,Weimar, 19 .02.1919)


19 stycznia 1919 r. odbyły się wybory powszechne do niemieckiego Zgromadzenia Narodowego. Po raz pierwszy w Niemczech kobiety głosowały i stawały do wyborów. 300 kobiet ubiegało się o urząd. Ostatecznie wybrano 37 kobiet – na łącznie 423 członków parlamentu. Radość z powodu posiadania praw wyborczych nie trwała długo, w czasie III Rzeszy (1933-1945) kobiety zostały ponownie pozbawione prawa głosu. Rok 1958 był rokiem wielkich zmian, w tym to roku weszła w życie ustawa o równouprawnieniu, kamień milowy w walce o prawa kobiet. Od tego momentu, kobiety mogą zarządzać własnym majątkiem, nie potrzebują zgody męża na otworzenie konta bankowego. Nie potrzebują zgody męża na podjecie pracy. Do tego czasu,to mąż decydował o zatrudnieniu żony- od niego zależało, czy pozwolono jej pracować czy nie. W każdej chwili mógł zmienić zdanie i rozwiązać umowę o zatrudnieniu żony.
Aż do 1977 r. w Niemczech Zachodnich kobieta mogła tylko wtedy podjąć pracę, gdy równocześnie była w stanie „spełniać obowiązki małżeńskie i rodzinne”. Dopiero pierwsza ustawa o reformie małżeństwa i prawa rodzinnego zmieniła tę sytuację. Mimo, iż ustawa z 1980 roku o równym traktowaniu kobiet i mężczyzn w miejscu pracy zapewniła, iż kobiety muszą otrzymywać takie samo wynagrodzenie za taką samą pracę, przynajmniej zgodnie z prawem, rzeczywistość wygląda inaczej. Ten stan rzeczy, tłumaczy się często niemożnością kobiet w negocjowaniu płac. Co prawda ustawa z początku 2018 o transparentności wynagrodzeń powinna ten problem rozwiązać, jednak przed nami długa droga, zanim faktycznie dostaniemy równe wynagrodzenie.
Druga ustawa o równouprawnieniu z 1994 roku wniosła następne zmiany, zaostrza przede wszystkim zakaz dyskryminacji ze względu na płeć w życiu zawodowym, ma na celu ochronę przed molestowaniem seksualnym w miejscu pracy i ogólnie wspiera godzenie życia rodzinnego i zawodowego, zwłaszcza w przypadku kobiet. W Niemczech kobiety w ciąży i pracujące matki są chronione prawem(https://www.gesetze-im internet.de/muschg_2018/index.html). Ustawa o ochronie macierzyństwa weszła w życie 6 lutego 1952 r. i od tego czasu była kilkakrotnie zmieniana. Dopełnieniem tego dokumentu było rozporządzenie w sprawie ochrony matek w miejscu pracy (MuSchArbV) które wdrożyło wspólnotową dyrektywę o ochronie macierzyństwa, która określa minimalne normy bezpieczeństwa i ochrony zdrowia kobiet w ciąży.
Główne przepisy ustawy o ochronie macierzyństwa dotyczą:

  • Zakazu zatrudnienia przed i po porodzie (urlop macierzyński, §§ 3 do 8 MuSchG)
  • Zapewnienia miejsca pracy na podstawie specjalnej oceny ryzyka związanego z chemicznymi substancjami niebezpiecznymi, biologicznymi substancjami roboczymi i fizycznymi czynnikami szkodliwymi (§§ 9 i 10 MuSchG),
  • specjalnej ochrona matek przed zwolnieniem (§ 17 MuSchG),
  • Świadczeń wyrównawcze, w szczególności zasiłek macierzyński (sekcje 18-25 MuSchG), a także pewne obowiązki informacyjne wobec pracodawcy oraz przepisy dotyczące pracy w godzinach nadliczbowych, pracy w nocy i pracy w niedziele. Następnym ważnym i niesłychanie kontrowersyjnym tematem w dyskursie o prawach kobiet jest sprawa aborcji. Na początku lat 70-tych temat „aborcji” był przedmiotem spornych dyskusji. Główny nacisk położono na regulacje prawne dotyczące przerywania ciąży. Wiele ruchów kobiecych opowiedziało się za skreśleniem § 218 z kodeksu karnego. Paragraf 218 kodeksu karnego mówi „przerwanie ciąży podlega karze więzienia do trzech lat lub karze grzywny.”Aborcja jest zatem zabroniona. Kobieta, która przerywa ciążę, może zostać postawiona w stan oskarżenia. Istnieją jednak wyjątki określone w § 218a, w następujących przypadkach aborcja nie jest karalna:
    1) Doradztwo: osoba zdecydowana na zabieg przerwania ciąży musi minimum trzy dni przed zabiegiem zgłosić sie na konsultacje w uznanym przez państwo ośrodku i udowodnić to lekarzowi na piśmie. Aborcja musi zostać przeprowadzona przed 13 tygodniem ciąży.
    2) Wskazanie kryminologiczne: Ciąża była spowodowana gwałtem.
    3) Wskazania medyczne: jeśli lekarz stwierdzi, że życie lub zdrowie kobiety w ciąży jest zagrożone, państwo odstępuje od kary. W takim przypadku ciążę można przerwać do 22. tygodnia ciąży. W przypadku wskazania medycznego lub kryminologicznego koszty pokrywane są przez ubezpieczenie zdrowotne. Sytuacja jest inna, jeśli osoba chce przeprowadzić aborcję zgodnie z przepisami dotyczącymi poradnictwa. W tym przypadku koszty nie są pokrywane z ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego. Jeśli osoba jest w złej sytuacji finansowej, tzn. miesięczny dochód nie przekracza 1216 € netto (lipiec 2019) miesięcznie, może zwrócić się do kasy chorych o pokrycie kosztów zabiegu.

Jak widać w ciągu ostatnich 100 lat sporo sie zmieniło w sytuacji kobiet, co nie oznacza końca walki. Kobiety mają lepsze możliwości rozwoju zawodowego niż 40 lat temu i przynajmniej zgodnie z prawem są na równi z mężczyznami we wszystkich dziedzinach życia. Rzeczywistość życia codziennego wygląda w dalszym ciągu inaczej, walka trwa .

Autorka Urszula Bertin

Artykuł powstał w ramach projektu „Kinder erziehen in Deutschland – Was ist anders? Orientierungshilfe für polnische Familien in Pankow”, który jest jest finansowany w ramach funduszy Urzędu dzielnicowego Pankow.

Zabrania się kopiowania i rozpowszechniania zamieszczonych na stronie treści.

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close